قضاء وقدر ، جبر واختيار (فارسي) - دكتر محمد مهدي گرجيان - الصفحة ٢١١
مى كند البته نگاهى با بصيرت و پرده را از روى قلب بر مى دارد، پس فكر مى كند بسان تفكر عبرت گيرنده و توفيق را در ذهن از كار افتاده اش مىدمد، پس باز مى گردد به شكل پاره آتش سوزان، در عين حال سالم مى شود و از معارضه وسوسه گر ديگر از ياران آن دشمنان، در امان مى ماند و در اين هنگام چه بسا اميد مى رود كه سالم و سلامت باشد.
اما اگر صوارف و موانع به اندازه آن دواعى و اسباب باشد او را وادار مى كند كه به مجمع بيگانه و گروههاى زيانكار و مقتولين توسط دشمنان و همراهان آنان قربانى گشته، احساس بى نيازى مى كند. و آن همراهان، با همراهى آن مسنگدلان، بر مسكين بيچاره حمله مى كنند و آن فقير مسكين، مغلوب است و در آن حال ميل مى كند به افرادى خدعه گر كه متحد شده اند و غالبا بال و پر پاسبانان به آنان نمى رسد و دست يا بى ندارد.
مبادى اراده خداوند، قلبت را نورانى و ذهنت را تيز نمايد، بدان كه هرگز اراده اى در تو پديد نمى آيد مگر اينكه قبل از آن، صورتى مشخص را در قوه و هم خود، تصور نمايى و آن صورت موجب تحقق همتى در تو شود كه آن همت تو را به سمت مقصودى سوق دهد، و چه بسا آن عاملى كه وهم را به حركت وامى دارد، عقلى ثابت و استوار و يا ظن و گمانى مستولى و يا تخيلى لازم وانفكاك ناپذير است، و گاهى نيز عامل مزبور، ضابطه روشنى نداشته و ناخود آگاه انديشه و خاطره اى ناپايدار در ذهن، افكنده مى شود و چه بسا به غايت هايى ناپايدار و اراده هايى ناتمام مى انجامد، ولى نقش ذهنى آنها در قالبهاى ذكر نمىگنجد و كار آمدترين اين نوع سانحه ها و خاطره هاى ذهنى، آن است كه با عادتى هماهنگ بوده و يا لذتى را به دنبال داشته باشد كه قوه شهوت آن را تأييد كند و يا با شعله اى از غضب درآميزد و
(٢١١)
مفاتيح البحث: الظنّ (1)، البول (1)
الذهاب إلى صفحة: «« « ... 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 ... » »»
الفهرست
الرقم العنوان الصفحة
1 مقدمه مؤلف 9
2 مقدمه كتاب 11
3 قضاء وقدر وخود شناسى 13
4 قضاء وقدر وخداشناسى 13
5 قضاء وقدر ومعاد شناسى 14
6 قضاء وقدر وحقوق واخلاق 14
7 قضاء وقدر وشناخت صحيح آيات وروايات 15
8 1 - اهميت مسألة قضاء وقدر 21
9 2 - تاريخچه قضاء وقدر در ميان مسلمين 25
10 3 - مفهوم قضاء وقدر لغة واصطلاحا 29
11 واژه قضاء 29
12 واژه قدر 30
13 4 - تبيين فلسفى بحث قضاء وقدر ونظرات پيرامون آن 37
14 5 - رابطه قضاء وقدر با مسألة جبر واختيار 45
15 قسمت اول 50
16 قسمت دوم 51
17 خلاصه بحث 60
18 تحليلى درباره افعال اختيارى انسان 61
19 كمال وخير 63
20 جبر واختيار واخلاق 66
21 امر بين الامرين از ديدگاه فلسفى، كلامى واخلاقى 68
22 طرح يك اشكال مهم 69
23 امر بين الامرين از ديدگاه عرفان 84
24 نظريات ماديين ونقد آن 94
25 6 - اقسام قضاء وقدر ونظريات در محل كلام 97
26 الف: قضاء وقدر تكوينى وتشريعى 97
27 ب: قضاء وقدر علمى وعينى 100
28 ج: قضاء وقدر حتمى وغير حتمى 103
29 توجيه وتبيين قضاء وقدر حتمى وغير حتمى 104
30 نظريه اول 106
31 اشكالاتى كه به اين نظريه شده است 108
32 پاسخ به اشكالات 109
33 نظريه دوم ونقد آن 110
34 نظريه سوم ونقد آن 114
35 نظريه چهارم ونقد آن 114
36 7 - بداء در آثار اسلامى وارتباط آن با قضاء وقدر 119
37 8 - نقش عوامل معنوى درحوادث از ديدگاه قضاء وقدر 123
38 اشكال 127
39 اشكال ديگر 128
40 9 - خير وشر در جهان وارتباط آن با قضاء وقدر 133
41 مقدمه 133
42 مفهوم خير وشر 134
43 مفهوم خير وشر 134
44 تحليل فلسفى خير وشر 136
45 راز شرور جهان 139
46 10 - فايده اعتقاد به قضاء وقدر 145
47 فهرست ضمائم 1 - القول في قضائه وقدره على سبيل الاختصار 157
48 ترجمه بحث قضاء وقدر از انتهاى رساله عرشيه شيخ الرئيس 161
49 2 - رسالة سر القدر 169
50 ترجمه رساله سر القدر 173
51 مقدمه اول 174
52 مقدمه دوم 174
53 مقدمه سوم 175
54 نتيجه بحث 175
55 3 - الرسالة في القضاء والقدر 181
56 ترجمه رساله قضاء وقدر 201
57 مقدمه 201
58 انسان، فاعل كارهاى اختيارى خود است 202
59 مبادى اراده 211
60 غايت فعل عابث ونائم 212
61 پاسخ به يك اشكال 213
62 نقد نظريه حسن يا وجوب تكليف 216
63 خلاصه بحث فوق 216